چالشهای حکمرانی در صنعت انرژی ایران
در نشست فصلی اقتصاد و حکمرانی انرژی که به تازگی برگزار شد، حمیدرضا صالحی، رئیس فدراسیون صادرات انرژی، نسبت به ادامه رویکردهای سنتی در حوزه انرژی هشدار داد. وی با تأکید بر اینکه صرف افزایش تولید نمیتواند ناترازیهای موجود در سوخت و برق را حل کند، خاطرنشان کرد که مشکل اصلی در صنعت انرژی ایران، ناکارآمدی در مدل حکمرانی و اقتصاد دستوری است، نه کمبود منابع.
نگاه مهندسی به انرژی و ضرورت تغییر رویکرد
صالحی به این نکته اشاره کرد که در سالهای اخیر، نگاه صرفاً مهندسی بر حوزه انرژی حاکم بوده است. وی افزود: رویکرد سنتی ما این بوده که هرگاه مصرف از تولید پیشی گرفته، دستور به احداث نیروگاه جدید یا افزایش استخراج گاز دادهایم. با این حال، علیرغم ضرورت افزایش تولید، این اقدام به تنهایی کافی نیست. انرژی امروز نه تنها یک کالای فنی، بلکه رکن اصلی امنیت ملی و عاملی کلیدی در شاخصهای اقتصادی مانند تورم، اشتغال و رفاه به شمار میآید.
راهکارهای عبور از بحران سرمایهگذاری
وی نخستین چالش ساختاری کشور را قیمتگذاری دستوری عنوان کرد که باعث ایجاد زنجیرهای از مشکلات شده است. صالحی اظهار داشت که فاصله بین قیمت تمامشده و ارزش واقعی انرژی موجب مصرف بیرویه و کاهش انگیزه برای سرمایهگذاری شده است. به گفته وی، این موضوع به معنای افزایش ناگهانی قیمتها برای مردم نیست، بلکه نیاز به اصلاحات تدریجی و هدفمند دارد، به طوری که حمایتهای اجتماعی از اقشار آسیبپذیر نیز در نظر گرفته شود تا رفتار مصرفی جامعه به سمت بهرهوری سوق یابد.
بهینهسازی مصرف و جذب سرمایه
صالحی تأکید کرد که بهینهسازی مصرف نباید تنها در قالب صرفهجویی دیده شود. وی افزود: بهینهسازی باید به یک بازار سودآور و صنعتی جذاب برای بخش خصوصی تبدیل گردد. به عنوان مثال، اصلاح الکتروپمپهای قدیمی در بخش کشاورزی میتواند با هزینهای کمتر از ساخت نیروگاه جدید، ظرفیت قابلتوجهی از شبکه را آزاد کند. به بیان دیگر، باید این بازار را به قدری جذاب کنیم که سرمایهگذار به سمت ارتقای تجهیزات مصرفکننده حرکت کند.
وی در ادامه به چالش جذب سرمایه پرداخت و گفت: سرمایهگذاران تنها زمانی به این صنعت ورود میکنند که ثبات قوانین و شرایط اقتصادی را مشاهده کنند. اگر فعالان بخش خصوصی بدانند که قوانین سال آینده متغیر است و ریسکهای ارزی پوشش داده نمیشود، طبیعی است که تمایلی به سرمایهگذاری نخواهند داشت. وظیفه حاکمیت، کاهش این ریسکها و ایجاد فضای قابل پیشبینی است.
لزوم توسعه متوازن سبد انرژی
صالحی در پایان تصریح کرد که توسعه متوازن سبد انرژی امری ضروری است. وی خاطرنشان کرد که تصور اینکه ناترازی تنها با رقابت بین نیروگاههای حرارتی و تجدیدپذیر حل میشود، کاملاً اشتباه است. ما به ترکیبی از نیروگاههای کارآمد، توسعه شبکه، ذخیرهسازی گاز و مدیریت هوشمند نیاز داریم. بنابراین، دولت باید به عنوان سیاستگذار و ناظر قدرتمند عمل کند و بخش خصوصی را به عنوان شریک راهبردی در تصمیمسازیها دخالت دهد. تشکلهای تخصصی باید از ابتدا در فرآیند سیاستگذاری حضور داشته باشند و نه تنها پس از اتمام تصمیمات برای تأیید آن دعوت شوند.
دیگر مطالب
