آسانسور چیست و چه کاربردی دارد؟
آسانسور یا همان بالابر که برای راحتی حمل انسان ها و انتقال بار طراحی شده است.
به اتاقک های محرکی که انسان را از طبقه ای به طبقه ای دیگر حمل می کند آسانسور می گویند.
البته ناگفته نماند که آسانسور علاوه براینکه به جابه جایی انسان ها از طبقات سهولت بخشید ؛ برای حمل و نقل کالاها هم بسیار مناسب است و در کل به راحتی انسان ها در انجام کارهایشان کمک فراوانی کرده است.
نحوه ی کارکرد آسانسور چگونه است؟
عموما آسانسورها با استفاده از موتورهای الکتریکی باعث حرکت عمودی کابین می شوند, این موتورها با استفاده از کابل های کششی و با کمک سیستم متقابل وزن همانند یک بالابر ساده در جابه جایی به شما کمک می کند و یا میزان مایعات لازم را برای بالابردن با استفاده از پمپ های هیدرولیک در پیستون استوانه شکل ( مانند جک) تزریق می کنند .
ازچه زمانی بشر از آسانسور استفاده کرده؟
آسانسور یکی از قدیمی ترین ماشین هایی است که به دست انسان ها ساخته شده که از همان ابتدا به منظور راحتی در کارها و کمک رسانی در جابه جایی طراحی شده است.
اولین آسانسور مدل قرقره ای بوده است که حدودا 236 سال قبل میلاد ساخته شده است و به آن آسانسور باری می گفتند که در جابه جایی وسایل در بناها مورد استفاده قرار می گرفت.
در قرون وسطی هم در استحکامات نظامی استفاده از آسانسور های باری و مسافربری دیده می شد که برای جابه جایی نیروها و حیوانات اهلی از آن استفاده می کردند.
هرچه تمدن پیشرفت و اقتصاد رشد می کرد ؛ توسعه فنی و علمی کشور ها هم رشد می کرد و کشور ها با کمک یکدیگر توانستند در دانش فنی سیستم های حمل و نقل عمودی پیشرفت عظیمی کسب کنند.
آتوود دانشمند و ریاضی دان بزرگ ؛ پایه گذار و طراح آسانسور های امروزی است که ماشین آتوود از کنارهم قرار گرفتن دو وزنه تشکیل شده که این دو وزنه با استفاده از یک نخ به یکدیگر متصل می شوند و روی یک فلکه ؛ وزنه ها به بالا و پایین حرکت می کنند .
اگر به معماری در سالهای گذشته دقت کنید خواهید فهمید که در گذشته هم توانایی ساخت ساختمان های بلند وجود داشته اما یکی از دلایلی که کمتر در ساحتمان ها دیده می شد ؛ وجود پله های زیاد بود که انسان ها برای بالا رفتن و پایین آمدن از آن با دشواری همراه بودند . مشکل تعداد پله ها همچنان وجود داشت تا اینکه شخصی به اسم الیشا اوتیس ( معمار امریکایی) وارد میدان شد و با بالابردن سطح ایمنی بالابرها با استفاده ازچرخی ضامن دار که اگر طناب پاره می شد چند ثانیه بعد از سقوط ؛ بالابر را متنوقف می کرد . یکی از بزرگترین مشکلات ساختمان های بزرگ را حل کرد.
انواع مختلف آسانسور
اکثر آسانسور ها در داشتن برخی ویژگی ها مانند کابین و نوع حرکت و.. باهم مشابه هستند اما برخی آسانسورها از لحاظ نوع نیروی محرکه ای که به کابین وارد می شود با یکدیگر متفاوت هستند و به 4 گروه تقسیم می شوند :هیدرولیک ؛ کششی ؛ مغناطیسی و وینچی
البته دردنیای امروزه نوعی آسانسور هم تولید شده که به آنها پنوماتیک می گویند و در دسته پنجم قرار می گیرد .
آسانسورک ششی:
در این مدل از آسانسور ها نیروی محرکه از یک موتور الکتریکی تامین می شود که اکثر این موتورها در قسمت بالای چاه آسانسور و بعضی آسانسور ها هم در قسمت پایین کنار چاهک در جایی به نام موتورخانه نصب می شوند.
روی فلکه این موتورها تعدادی سیم بکسل وجود دارد که از یک طرف به کابین آسانسور و از یکطرف دیگر به وزنه های آسانسور متصل می شود.
یکی از دلایلی که در سیستم آسانسور وزنه قرار می دهند کمک در بالا بردن آسانسور است وگرنه می بایست از موتور های قوی که دارای کیلووات بالا هستند استفاده کرد.
آسانسور هیدرولیک :
امروزه اکثرا در خانه های خود از آسانسور های هیدرولیک استفاده می کنند زیرا این مدل آسانسور در استارت اولیه بسیار نرم حرکت می کند و در مقایسه با آسانسور کششی استهلاک و خرابی کمتری دارد . هنگام خرابی به راحتی میتوان آن را عیب یابی و تعمیر کرد.
آسانسور های شیک و زیبایی که امروزه در برخی ساختمان ها مشاهده میکنید به دلیل حذف وزنه ها وسیم بکسل و عدم نیاز به موتور خانه می باشند.
آسانسور های هیدرولیک با استفاده از موتور های الکتریکی و جک هیدرولیک و پمپ فشار روغن کار میکنند .
در آسانسورهای هیدرولیک وزنه ای وجود ندارد و سیستم جک هیدرولیکی است که هم کابین و هم مسافران را جابه جا می کند پس به موتورهای قوی تر نیاز دارد .
در این نوع از آسانسور ها موتور 3 فازی وجود دارد که در روغن غوطه ور و یک شیر الکتریکی مخصوص به خود رادارند که به این موتور ها پاوریونیت گفته می شود .
از وظایف پاور یونیت تامین فشار روغن برای جک های هیدرولیک است .
از آسانسور های هیدرولیک فقط برای حمل مسافر استفاده نمی شود بلکه می توان از آن برای حمل بار های سنگین هم استفاده کرد .
آسانسور های مغناطیسی:
در این مدل آسانسور ریل وتجهیزات روی دیواره چاه آسانسور نصب شده اند که با مغناطیس همیشگی نقش ایتاتور موتور و البته کابین آسانسور نقش روتور را ایفا می کند .
هنگامی استاتور به جریان برق متصل می شود ؛ میدان مغناطیسی به وجود می آید و به روتور برمیگردد.
در این مدل آسانسور ها با ایجاد جریان برق توسط سیم پیچ های استاتور در کنار سیم پیچ هی تعبیه شده ؛ جریان برق به روی روتور منتقل می شود و روتور باردار شده و به حرکت در می آید در نتیجه این نوع از آسانسور به وزنه برای تعادل ؛ موتور خانه و دیگر تجهیزات مثل کابل فولادی و .. نیازی ندارد.
باوجود اینکه این آسانسور از لحاظ ایمنی بسیار قوی می باشد اما از لحاظ قیمت بسیار گران تر از سایر آسانسور ها می باشد . همچنین سرعت این آسانسور ها در مقابل آسانسور کششی کمتر است و مناسب برای حداکثر 3 یا4 توقف است.
آسانسور وینچی :
این مدل آسانسور به وسیله یک طناب یا زنجیر که از جنس فولاد است آویزان شده است و نیروی رانش به هر روشی یه غیر از اصطکاک به آن وارد می شود و قاب وزنه در این مدل از آسانسور وجود ندارد.
همه چیز درباره ی نیروی محرکه :
نیرویی که به موتور آسانسور ها وارد می شود معمولا ار جریان مستقیم برق صورت می گیرد که برای این مدل موتور از راه انداز های مختلفی استفاده می شد.
نمونه ای از این راه انداز ها : وارد – لئونارد
به مرور زمان موتور هایی که از جریان مستقیم برق استفاده می کردند از میدان خارج شدند و موتور های الکتریکی سه فاز ( آسنکرون) و یا از موتور های مغناطیس دائم یاهمان سنکرون استفاده می شود که ویژگی این موتور این است که با استفاده از نیروی اصطکاک ؛ از حرکت ناخواسته ی موتور درحالت توقف جلوگیری می کند .
دیگر مطالب
