گام تازه سازمان امور مالیاتی برای شفافیت و اعتماد عمومی
سازمان امور مالیاتی کشور با اجرای «قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان» و همچنین طرح «نشاندار کردن مالیات»، مسیر تازهای را برای مقابله با فرار مالیاتی و ارتقای نظام حسابرسی سیستمی آغاز کرده است. این اقدامات، بهویژه در حوزه مالیات بر ارزش افزوده، ساختار سنتی دریافت مالیات را دگرگون میکند.
سامانه مودیان و صورتحساب الکترونیک
یکی از مشکلات دیرینه نظام مالیاتی، نبود اطمینان از انتقال صحیح مالیات بر ارزش افزوده پرداختی توسط مصرفکنندگان به حساب دولت بود. این خلأ، زمینه سوءاستفاده و فرار مالیاتی را فراهم میکرد؛ از جمله استفاده برخی صنوف از پایانههای فروش ثبتشده به نام مشاغل دیگر. با اجرای قانون جدید، فروشندگان موظفاند تمامی معاملات خود را بهصورت الکترونیکی ثبت کنند. این فرایند علاوه بر اطلاعرسانی به خریدار، دادههای فروش را بهطور لحظهای در سامانه مودیان ذخیره کرده و امکان نظارت دقیق سازمان امور مالیاتی را فراهم میسازد.
پایان اعتبار خرید برای فاکتورهای کاغذی
طبق قانون بودجه ۱۴۰۴، از ابتدای دیماه همان سال، اعتبار مالیاتی برای صورتحسابهای کاغذی حذف خواهد شد. این تغییر بهطور مستقیم بر محاسبات مالیات بر ارزش افزوده اثر میگذارد. در گذشته، مودیان میتوانستند اعتبار خرید خود را در برابر بدهی فروش ثبت کنند، اما از دیماه ۱۴۰۴ تنها صورتحسابهای الکترونیکی مشمول این اعتبار خواهند بود. بر اساس اعلام سخنگوی سازمان، در بهار ۱۴۰۴ حدود ۹۰ درصد اعتبار خرید مودیان همچنان خارج از سامانه و بهصورت کاغذی ثبت شده است. در صورت عدم تطبیق با قانون جدید، مودیان در محاسبات زمستان ۱۴۰۴ با بدهیهای سنگین مواجه خواهند شد.
طرح نشاندار کردن مالیات
در کنار اصلاحات سیستمی، سازمان امور مالیاتی برای دومین سال متوالی طرح «نشاندار کردن مالیات» را اجرا کرده است؛ طرحی که به پرسش عمومی «مالیات پرداختی کجا هزینه میشود؟» پاسخ میدهد. مودیان اکنون میتوانند هنگام پرداخت مالیات، محل مصرف آن را انتخاب کنند؛ بهطور مثال تخصیص سهم مالیات به پروژههای عمرانی در استان یا شهرستان مورد نظر. در سال جاری، ۸۸۱ پروژه با اعتباری بالغ بر ۱۸ هزار میلیارد تومان در این طرح گنجانده شده است. سال گذشته حدود ۳۵۰ هزار مودی محل مصرف مالیات خود را تعیین کردند و امسال نیز مشارکت مشابهی گزارش شده است؛ نشانهای از افزایش تعامل و اعتماد میان مردم و سازمان امور مالیاتی.
