مسجد تارخانه دامغان در آستانه ثبت جهانی یونسکو قرار دارد و اگر تاکنون این ثبت صورت نگرفته به واسطه ترک فعل ها و سهل انگاری های متعددی بوده که در سال های اخیر از سوی مدیران شهرستان دامغان و استان سمنان انجام شده است.
تاریخانه از آن جهت اهمیت دارد که اگر ما بخواهیم ابنیه تاریخی استان سمنان را برای یک گردشگری فهرست کنیم بدون هیچ شک و شبهه ای باید آن را در راس فهرست قرار دهیم و به عبارت دیگر مهمترین ظرفیت گردشگری ابنیه تاریخی و مذهبی استان سمنان محسوب می شود.
نقش کلیدی تاریخانه در توسعه پایدار
شگفت آور اینجا است که مسجد تاریخانه در زمان ساسانیان ساخته و بعداً در زمان ورود اسلام به مسجد تغییر کاربری داده است در نتیجه باید آن را در زمره اولین مساجد کل ایران در بدو ورود اسلام دانست و لذا اهمیت آن از این منظر بسیار ویژه است.
ثبت جهانی «تاریخانه دامغان»، به عنوان یکی از قدیمیترین مساجد ایران، نه تنها هویت تاریخی این منطقه را تقویت میکند، بلکه میتواند موتور محرکای برای رونق «اقتصاد بومی و گردشگری استان سمنان» باشد. با این حال، این پرونده با موانعی روبروست که تازهترین اقدامات مسئولان استانی برای رفع آنها، نویدبخش تحولی مهم در جذب گردشگر و توسعه زیرساختهای اقتصادی منطقه است.
با توجه به ظرفیتهای نهفته در این اثر تاریخی، رفع موانع ثبت جهانی آن میتواند به عاملی برای جهش اقتصاد مقاومتی و درونزا در منطقه تبدیل شود.
رفع موانع ثبت جهانی
استاندار سمنان در راس هیئتی از تاریخانه دامغان به تازگی بازدید کرده تا از نزدیک در جریان رفع موانع این بنای باشکوه تاریخی قرار گیرد بنایی که با ثبت جهانی می تواند شاهد اتفاقاتی خوب باشد و بالاخره مسئولان به فکر افتاده اند تا برایش کاری انجام دهند.
استاندار سمنان: دستور تشکیل کارگروه ویژه رفع موانع ثبت جهانی تاریخانه صادر شد
محمد جواد کولیوند استاندار سمنان درباره این بازدید که آخر هفته گذشته انجام شد به خبرنگار بازار می گوید: رفع موانع مسجد تاریخانه دامغان برای ثبت جهانی یونسکو یکی از محورهای بازدید ما از مسجد تاریخانه دامغان بود.
کولیوند با بیان اینکه در این دیدار که با حضور امام جمعه و فرماندار و همچنین جمعی از مسئولان دامغان و میراث فرهنگی همراه شد، از بخش های مختلف مسجد تاریخانه دامغان بازدید شد، بیان کرد: اینکه قدیمی ترین مسجد ایران در دامغان قرار دارد به واقع یکی از افتخارات ما است.
وی با بیان اینکه بر رفع موانع وآزادسازی حریم تاریخانه تاکید خواهیم کرد، افزود: در پایان همان بازدید دستور تشکیل کارگروه ویژه ای برای رفع این موانع با حضور کارشناسان ادارات و نهادهای مرتبط مانند میراث فرهنگی، فرمانداری، شهرداری دامغان و … صادر شد تا بتوانیم به ثبت جهانی شدن تاریخانه سرعت ببخشیم.
معماری منحصر بفرد
مجتبی اکبرپور رئیس اداره میراث فرهنگی دامغان در گفتگو با خبرنگار بازار، ضمن اشاره به منحصر بفرد بودن مسجد تاریخانه در بین ابنیه مشابه به خصوص از لحاظ قدمت، بیان کرد: مسجد تاریخانه مربوط به دوره ساسانی است.
اکبر پور با بیان اینکه این بنا بعد از ورود اسلام به عنوان مسجد بازمعمای شده است، تاکید کرد: برای کسانی که می خواهند تصویری از این مسجد در ذهن داشته باشند باید گفت که شکل ظاهری تاریخانه شبیه مسجد النبی(ص) است .
رئیس میراث فرهنگی دامغان: مدارک ثبت تاریخانه در فهرست جهانی یونسکو سال گذشته احصا، تکمیل و ارسال شده است
وی با بیان اینکه تاریخانه در واقع مرجع تاریخ گذاری جهان اسلام بشمار می رود و از این بابت ثبت جهانی آن هم می تواند اهمیت داشته باشد، بیان داشت: تاریخانه یکی از میراث مهم تاریخی و فرهنگی و مذهبی کشورمان محسوب می شود.
تلاش برای مانع زدایی از ثبت یونسکو
رئیس اداره میراث فرهنگی وگردشگری شهرستان دامغان ضمن بیان اینکه ثبت حهانی تاریخانه می تواند در راستای معرفی این بنای تاریخی زیبا به مردم ایران و جهانیان بسیار مفید باشد، گفت: تمام تلاش خود را برای رفع موانع در این زمینه صورت خواهیم داد.
اکبرپور مسجد تاریخانه را معرفی کننده تاریخ و فرهنگ منطقه دامغان و استان سمنان دانست و ابراز داشت: با ثبت جهانی تاریخانه ما می توانیم تمام ظرفیت های فرهنگی و هنری و تاریخی استان سمنان را به مردم کشورمان و سایر نقاط دنیا بشناسانیم.
وی با بیان اینکه مدارک مربوط به ثبت تاریخانه در فهرست جهانی یونسکو سال گذشته احصا، تکمیل و ارسال شده است، بیان کرد: دی ماه ۱۴۰۳ مسئول پیگیری ثبت جهانی مساجد ایران از تاریخانه دامغان بازدید به عمل آورد و سه مانع مهم برای ثبت یونسکو را برای برطرف کردن اعلام داشت.
حذف المان های نامانوس
رئیس میراث فرهنگی دامغان با بیان اینکه حذف همه المان ها و عوامل نامانوس با فضای تاریخانه یکی از ضرورت هایی است که برای ثبت جهانی باید صورت گیرد، بیان داشت: برای حذف مجموعههای غیرمرتبط و نامانوس با فضای تاریخی ابنیههای تاریخی نیاز به همکاری ارگان ها و سازمان های دیگر نیز داریم.
اکبرپور از تعیین حریم جدید مسجد تاریخانه توسط کارشناسان اداره میراث فرهنگی را از دیگر اقدامات صورت گرفته در تاریخانه برای ثبت جهانی دانست و تاکید کرد: سازه ساختمان نمازخانه در مجاورت حریم مسجد تاریخانه نیز موردی است که باید ساماندهی و البته با مجموعه همگون شود.
تاریخانه از مهمترین ابنیه تاریخی استان سمنان است اما در سال های اخیر نصب بنرهای اطلاع رسانی، نور افکن ها، ساخت و ساز در داخل و حریم و مکان های مشرف بر این اثر تاریخی و بی توجهی مسئولان و ترک فعل های صورت گرفته و … دست به دست هم داده تا نتواند آنطور که باید و شاید معرفی شود
وی افزود: تاریخانه به عنوان یکی از اولین مراکز اسلامی در ایران، نقش مهمی در گسترش اسلام و فرهنگ اسلامی در منطقه داشته است و در سالهای اخیر تلاشهای زیادی برای ثبت جهانی آن و مکاتبات و رایزنیهای مختلف انجام شده است.
دامغان نیازمند هم افزایی است
به گزارش صنعت نو به نقل از بازار ، تاریخانه از مهمترین ابنیه تاریخی استان سمنان است اما در سال های اخیر نصب بنرهای اطلاع رسانی، نور افکن ها، ساخت و ساز در داخل و حریم و مکان های مشرف بر این اثر تاریخی و بی توجهی مسئولان و ترک فعل های صورت گرفته و … دست به دست هم داده تا نتواند آنطور که باید و شاید معرفی شود.
امیدواریم در سال های آتی و حالا که مسئولان ارشد استان سمنان بالاخره به این موضوع ورود جدی داشته اند، ماجرای ثبت جهانی تاریخانه زودتر انجام و به سرانجام ثبت جهانی بسطام که مردم متضرر درگیری دو ارگان حاکمیتی به نام های میراث فرهنگی و اوقاف هستند، گرفتار نشود.
شهرستان دامغان آنقدر ظرفیت های عظیم گردشگری دارد که اگر سرمایه گذاری درستی به لحاظ زیرساخت ها و توجهات و همچنین برنامه ریزی در این شهرستان صورت گیرد، شعار مقصد گردشگری به جای معبر گردشگری، در استان سمنان در دامغان محقق خواهد شد زیرا دامغان همه ظرفیت های مورد نیاز یک مجموعه گردشگری شامل زیرساخت های اسکان، ابنیه تاریخی، جاذبه های طبیعی، فرهنگی حتی گردشگری ورزشی، ستاره نگری، عکاسی طبیعت و … را در درون خود به صورت یکجا دارد و زمانی با نام صد دروازه پایتخت ایران بوده است.
همه اینها اما در گروه ورود جدی مسئولان میراث فرهنگی استان سمنان و همچنین هم افزایی و همراهی ارگان های مرتبط مانند شهرداری، اوقاف، ثبت اسناد و املاک و … است که بتوانند موانع توسعه زیرساخت های گردشگری شهرستان دامغان را رفع کنند و گردشگری این شهرستان مستعد را یکبار دیگر سرپا کنند.
منبع: خبرگزاری تحلیل بازار
